Grad
RIJEKA - La urbo RIJEKA
GALERIJA
ESPERANTSKE POVIJESTI GALERIO DE ESPERANTA
HISTORIO
O
povijesti esperanta u Rijeci (esp.) (tekst iz kongresne
knjige, povodom kongresa jugoslavenskih esperantista u Rijeci 1964.)
Pri historio
de Esperanto en Rijeka
(esp.) (teksto el la kongresa libro, okaze de la kongreso de jugoslaviaj
esperantistoj en Rijeka 1964)
*
* *
Marija Pilepić (1871 - 1962), prvi hrvatski esperantist
(Osijek, 1889) - fotografija oko 1920. + grob Marije Pilepić u
Opatiji sa spomen-pločom 2009.
Marija Pilepić (1871 - 1962), la unua esperantisto en Kroatio (Osijek,
1889) - foto el ĉ. 1920 + la tombo de Marija Pilepć en la urbo
Opatija kun la tabulo el 2009
*
* *
BRANKO ŠIROLA (1884, Hreljin - 1974, Rijeka)
(učenik nautičke škole u Bakru, aktivan esperantist; prema nepouzdanim tuđim
sjećanjima, znao je esperanto možda već 1900. u Bakru)
(lernanto de la naviga/naŭtika lernejo en Bakar, aktiva esperantisto;
laŭ necertaj rememoroj, li konis Esperanton eble jam en 1900 en Bakar)
*
* *
Ivan Stalzer
- jedan od prvih esperantista u Rijeci, između ostaloga je i na popisu iz 1907.
(broj 29)
Ivan Stalzer - unu el la plej fruaj esperantistoj el Rijeka, menciita
ankaŭ en la listo el la jaro 1907 (numero 29)
*
* *
P R V
I K L U
B L A U
N U A K L U B O
Prvi
klub esperantista u Hrvatskoj osnovan je u Rijeci 1907, ali
nije imao opće nacionalno značenje. Prigodna koverta povodom 100-godišnjice
2007.
La unua esperanta klubo
en Kroatio fondiĝis en Rijeka 1907, sed ĝi ne estis nacia asocio.
Porokaza koverto okaze de la centjariĝo en 2007
Dokumenti na talijanskom jeziku u kojima vlast razmatra
odobrenje "Adriatika Ligo Esperantista" u Rijeci, prvog esperantskog
kluba u Hrvatskoj.
Lijevo: odjel za javnu sigurnost u Rijeci. Desno: gradonačelnik moli za konačno
odobrenje nadležno ministarstvo.
Dokumentoj en la itala lingvo, en kiuj la reĝimo konsideras aprobon de
la statuto de "Adriatika Ligo Esperantista" en Rijeka, la unua
esperanta klubo en Kroatio.
Maldekstre: sekcio por publika sekureco en Rijeka. Dekstre: la urbestro petas
por la definitiva aprobo koncernan ministerion.
|
|
|
Esperantisti na austro-ugarskom ratnom brodu "Zrinyi" (Zrinski) -
tečajeve u vrijeme 1. svj.rata vodio Josip Šikić (Rijeka) i g. Zucco (Trst)
Esperantistoj sur aŭstri-hungaria militŝipo "Zrinyi"
(Zrinski) - la kursojn dum la 1-a mondmilito gvidis Josip Šikić (el Rijeka) kaj
s-ro Zucco (Trieste)
|
|
Josip
Šikić (1890-1966 ) u starijim godinama
|
NOVINE
"LA PROVO" O RIJECI
"La Provo", jugoslavenske esperantske novine,
veljača 1922. - tekstovi u kojima se spominje Rijeka i okolica
"La Provo", jugoslavia esperanta gazeto, februaro 1922 - tekstoj
en kiuj estas menciita Rijeka kaj la regiono
Dopis koji su esperantisti Sušaka poslali u Zagrebačko
esperantsko društvo, rujan 1922
La letero kiun esperantistoj el Sušak (parto de Rijeka hodiau) sendis al
Zagreba Esperanto Societo, septembro 1922
Sušak 1923. - tečaj esperanta kojeg je vodio Rudolf
Goldner
Sušak 1923. - esperanta kurso gvidata de Rudolf Goldner
(Sušak estis la sola parto de la hodiaŭa Rijeka, kiu ĝis 1945 ne
apartenis al Italio, sed al Jugoslavio)
PERIOD IZMEĐU DVA SVJETSKA RATA LA EPOKO INTER LA DU MONDMILITOJ
Trenutno nemamo saznanja o esperantu u Rijeci, tada dijelu fašističke
Italiji. Znamo za aktivnosti u Sušaku, dijelu Rijeke koji je pripadao
Jugoslaviji.
Provizore mankas datumoj pri Esperanto en Rijeka, tiam parto de
faŝisma Italio. Konata estas esperanta agado en Sušak, la parto de Rijeka
en Jugoslavio.
Profesor Ivan Večerina iz Sušaka je već 1929. godine vodio tečaj esperanta
u Beogradu u Studentskom esperantskom klubu beogradskog Univerziteta. U rujnu
1935. na Sušaku (danas dio Rijeke) osnovana je podružnica
"Laborista Esperanto-Societo" ( Radničko esperantsko društvo).
Ovo radničko esperantsko društvo osnovano je u Zagrebu i djelovalo je na
cjelokupnom teritoriju ondašnje Kraljevine Jugoslavije. Osnivanju podružnice
bijaše nazočno 35 esperantista. Predavao je Vinko Skomina. Tečaj esperanta 1935
vodio je Rudolf Medved . Posljednje društvo esperantista na Sušaku prije drugog
svjetskog rata bilo je "Adriatika Stelo" (Jadranska zvijezda). Od
oskudnih podataka možemo spomenuti da je 7. studenog 1937. godine dr. Maruzzi
predavao o esperantu u kinu "Jadran" na Sušaku.
Tek nakon rata i priključenja Hrvatskoj obnovljen je rad esperantskog društva u
Rijeci. Inicijativni odbor imao je tri člana: Vinko Skomina, Marijan Levar i
Ivka Gropuzzo. Osnivačka skupština Društva esperantista "A.Š.
Turković" održana je 8. siječnja 1946. godine, a na skupštini je bilo
nazočno 35 članova. Informacije radi, možemo navesti prve članove
Upravnog odbora: Vinko Skomina, predsjednik, Željko Škalamera, tajnik, Boška
Vučinić, blagajnik, Maša Gropuzzo knjižničar, i članovi odbora Ervin Wessiak,
Ivka Gropuzzo, Vinko Briščik i Ivan Rundić.
N A K O N 1 9 4
5
P O S T 1 9 4 5
Osnivanje i prvi dokumenti Esperantskog društva "A.Š.Turković"
Rijeka / Sušak, 1946.
Fondado kaj la unuaj dokumentoj de Esperanto-societo "A.Š.Turković"
Rijeka / Sušak 1946.
Međunarodni kongres esperantista željezničara u Rijeci, svibanj 1957
IFEF-kongreso (fervojistoj) en Rijeka, majo 1957
Lokalni organizacijski odbor 9. Međunarodnog esperantskog
kongresa željezničara, Rijeka 11-17.5.1957.
LKK de la 9-a Internacia Fervojista E-Kongreso, Rijeka, 11-17 maj 1957
U odboru su
bili (ne tim redoslijedom na slici): En la LKK membris (ne
tiel starantaj en la foto):
Đorđe Jakšić,
Josip Zupanić, Vera Grašić, Pavle Janko, L.H.Sekereš, Dragutin Sobol, Ante
Gropuzzo,
Selimir Ognjenović, Božo Dvornik, Emil Mihaljević, Jerko Jeličić, Mehmed
Jakupović, Franjo Štritof, Radoslav Škalamera
Godišnja skupština Esperantskog društva "A.Š.Turković" Rijeka,
2.2.1958.
Jarkunveno de Esperanto-societo "A.Š.Turković" Rijeka, 2.2.1958
Godišnja skupština Esperantskog društva
"A.Š.Turković" Rijeka, 1963.
Jarkunveno de Esperanto-societo "A.Š.Turković" Rijeka, 1963
*
* *
XVIII Kongres esperantista Jugoslavije 1964. u
Rijeci
18-a Kongreso de jugoslaviaj esperantistoj, Rijeka, 1964
|
|
|
*
* *
Neki
istaknuti riječki esperantisti Kelkaj elstaraj
esperantistoj el Rijeka
|
Mehmed Jakupović (1915-1997) |
Anja Hurčak (1918)
|
Radoslav Škalamera (1921-2001) |
Gropuzzo Ante (1890-1977) |
|
|
|
|
|
"Heliko" (Rijeka, 1/1980) -
nekoliko redaka o aktivnosti Esperantskog društva "A.Š.Turković"
(danas Esperanto društvo Rijeka)
"Heliko" (Rijeka, 1/1980) - kelkaj inioj pri
agado de Esperanto-societo "A.Š.Turković" (hodiaŭ Esperanto-societo
Rijeka)
Kongresna knjiga 53. kongresa SAT-a (politički
ne-neutralne, pretežno lijeve esperantske organizacije) u Rijeci, 1980.
SAT-kongreso en Rijeka 1980, el la kongresa libro
|
|
|
|
"HELIKO"
- tromjesečni bilten riječkih esperantista, izlazio 1980.tih godina HELIKO -
trimonata gazeto de rijekaj esperantistoj (1980-aj jaroj)
www.esperanto.hr/heliko_kel.htm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Košarkaški klub "Esperanto" iz
Rijeke djelovao je (pod upravom riječkih esperantista) u 1980-im
godinama.
Ovdje (oko 1981.-1983. u Trstu) igrači izlaze na teren protiv kluba
"Grandi motori" iz Trsta. Rijeka je izgubila utakmicu.
Korbopilka teamo "Esperanto" el Rijeka
ekzistis (gvidata fare de rijekaj esperantistoj) en 1980-aj jaroj.
Ĉi tie (ĉ. 1981-1983) la ludantoj venas en la terenon kontraŭ la klubo
"Grandi motori" el Triesto. Rijekanoj malvenkis.
Grupa mladih esperantista u Rijeci, vjerojatno s tečaja i
vjerojatno 1980-ih godina
Grupo da junaj esperantistoj en Rijeka, verŝajne samkursanoj kaj
verŝajne en 1980-aj jaroj
Hotel "Esperanto" u mjestu Selce pored
Crikvenice (nedaleko Rijeke)
Poljski esperantist Grzegorz Sianožecki je 1929. kupio ovdje kuću, nadogradio
je i nazvao "Vila Esperanto".
Današnji vlasnici vode ovdje istoimeni hotel, ali nisu esperantisti i ne govori
se tamo taj jezik.
Hotelo "Esperanto" en la vilaĝo Selce apud Crikvenica
(proksime de Rijeka)
La pola esperantisto Grzegorz Sianožecki en 1929 aĉetis ĉi tie domon,
rekonstruis kaj pligrandigis ĝin, kaj nomi ĝin "Vilao
Esperanto".
Hodiaŭaj posedantoj mastras ĉi tie samnoman hotelon, sed ili ne estas
esperantistoj, kaj neniu tie parolas Esperanton.
*
* *
"Esperanto Društvo Rijeka" (od 1946. do 1995.
pod imenom "Društvo esperantista A. Š. Turković")
"Esperanto Societo Rijeka" (inter 1946 kaj 1995 nomata
"Esperanto Societo A. Š. Turković")
Rijeka je 1998. bila domaćin svjetskog omladinskog
esperantskog kongresa (IJK), oko 400 sudionika.
Ovdje je naslovnica kongresne knjige.
Rijeka en 1998 gastigis IJK-on (ĉ. 400 partoprenantoj) - ĉi tie
estas la Kongresa Libro
TEKSTOVI O KONGRESU
IJK 1998. U RIJECI - TEKSTOJ
KROATLINGVAJ PRI LA IJK 1998 EN RIJEKA
Lokalni organizatori
- Lokal organizantoj (LKK)
TEKSTOVI O KONGRESU IJK 1998. U RIJECI
- TEKSTOJ KROATLINGVAJ PRI LA IJK 1998
EN RIJEKA
"Tempo", glasilo Hrvatskog saveza za esperanto
o kongresu u Rijeci 1998.
"Tempo", organo de kraota Esperanto-Ligo, pri la IJK en Rijeka
1998
TEKSTOVI O KONGRESU IJK 1998. U RIJECI
- TEKSTOJ KROATLINGVAJ PRI LA IJK 1998
EN RIJEKA
2002.g. - 5. Kongres hrvatskih esperantista,
Rijeka – Dio sudionika u Gradskom kazalištu lutaka u kojem je bio centralni dio
kongresa
2002 jaro - 5-a Kongreso de kroataj esperantistoj en Rijeka –
Partoprenantoj en la urba pupteatro
"NOVI LIST"
(2.6.2002.) O KONGRESU I PRATEĆIM SUSRETIMA
LA TAGA GAZETO EL RIJEKA "NOVI LIST" PRI LA
KONGRESO
– Svjetski kongres esperantista, koji se održao prošle
godine u Zagrebu, nije završen, istakla je na otvorenju Lippari, jer se njegovi
odjeci osjećaju danas u Rijeci. Sretna sam što ćemo ovih dana zajedno raditi
za esperanto te razmjenjivati svoja iskustva. Vojko Obersnel naglasio je u
pozdravnom govoru da Rijeka kao grad koji je nekad slovio zbog svoje
multikulturalnosti kao Europa u malom, danas broji 13 nacionalnih manjina čiji
su jezici u odnosu na hrvatski – ravnopravni. »Ponosan sam što naš grad,
utemeljivši Udrugu esperantista početkom 20. stoljeća, spada među prve
gradove u Hrvatskoj i srednjoj Europi, koji su počeli njegovati ovaj jezik«,
rekao je Obersnel.
Prvi dio programa vezan za otvorenje, zaokružen je
izlaganjem studije potpredsjenika Hrvatskog saveza esperantista Radenka Miloševića
pod nazivom »Esperantisti i međuregionalna suradnja« te upoznavanjem
auditorija s projektom »Srednja Europa je moj dom«, koji subvencionira
Ministarstvo za europske integracije.
Grupa esperantistica iz Rijeka na aerodromu Zagreb 2004
na putu za Svjetski kongres esperantista u Pekingu
Grupo da esperantistinoj el Rijeka en la flughaveno de Zagreb survoje
al la UK en Pekino 2004
TURISTIČKI PROSPEKT GRADA RIJEKE, IZDAN NA ESPERANTU
2007. (20 stranica)
Izdala Turistička zajednica grada Rijeke, tekst Andrea Bralić, esperantski
prijevod Davor Klobučar
TURISMA PROSPEKTO DE LA URBO RIJEKA, ELDONITA EN ESPERANTO en 2007
(20 paĝoj)
Eldonis Turisma Asocio de la Urbo Rijeka, la teksto Andrea Bralić, esperanta
traduko de Davor Klobučar
Preuzmite
cijeli uristički prospekt grada Rijeke na esperantu (5 Mb)
Prenu la kompletan turisman
prospekton de Rijeka en Esperanto (5 Mb)
100 GODINA ESPERANTA U RIJECI (2007)
Svečanost "100 godina esperanta u Rijeci"
(Rijeka, studeni 2007.) - prvi esperantski klub u Hrvatskoj osnovan je u Rijeci
1907.
Na fotografijama je transparent, voditeljica programa glumica Vida Jerman, dio
sudionika u razgledavanju grada i sudionici u koloni prolaze Korzom.
La festo "100 jaroj da
Esperanto en Rijeka" (Rijeka, la novembro 2007) - la unua
esperanta klubo en Kroatio fondiĝis en Riijeka en 1907
En la fotoj estas la granda banderolo, program-gvidanto la aktorino Vida
Jerman, iuj partoprenantoj en urborigardado kaj ĉiuj partoprenantoj en la
rijeka ĉefstrato
|
|
|
KOSTRENA - VILA "ESPERANTO" - NATJECANJA U ZNANJU
ESPERANTA
Kostrena
kraj Rijeke, 2008, državno takmičenje djece u znanju esperanta - na
slici 7. godina
En Kostrena apud
Rijeka, 2008, ŝtatnivela konkurso por infanoj pri kono de
Esperanto - en la foto jam la sepa jaro
(Kostrena, 2006)
|
|
|
PROSTORIJE ESPERANTSKOG KLUBA "RIJEKA" u
2007.
Prostorije Esperanto Društva Rijeka u ulici Blaža Polića, 2007 Ejoj de
Esperanto Societo Rijeka en la strato Blaž Polić, la jaro 2007
(klupska bilblioteka - kluba biblioteko)
*
* *
Dvojica
veterana iz Esperantskog Društva Rijeka (na dan 17.3.2010)
Du veteranoj el Esperanto Societo Rijeka (fotitaj 17-an de marto 2010)
Vjekoslav Morankić
Boris di
Costanzo
ž
Tea Radovanović, predsjednica kluba u 2010. i voditelj programa u Kostreni
Tea Radovanović, prezidantino de la klubo en 2010 kaj gvidanto de programoj
en Kostrena
*
* *
Riječki karneval 2008: "Esperanto Maskerada Kompanio
'Paždroć' " - grupa mladih Riječana, među kojima je i nekoliko
esperantista, u sastavu velike
karnevalske povorke. Na njihovim "alegorijskim kolima" uvijek bude
natpis koji pokazuje ime grupe na esperantu. Nastupali su 2007, 2009, 2009,
2010... itd.
Tipična povorka zna imati i do 100 skupina, 10.000 sudionika i 100.000
gledalaca, te trajati 5-6 sati. "Paždroć" u lokalnom govoru znači
"izmiješano sve i svašta".
La karnavalo en Rijeka 2008: "Esperanto Maskerada Kompanio 'Paždroć'
" - grupo da junaj rijekanoj, inter kiuj estas kelkaj esperantistoj, meze
de la granda karnavala procesio. Sur ilia "alegoria ĉaro"
ĉiam estas skribaĵo kiu montras la nomon de la grupo esperante. La
grupo partoprenis la procesiojn en 2007, 2009, 2009, 2010... ktp. Kutime la
procesio havas 100 grupojn, 10.000 membrojn kaj 100.000 spektantojn, kaj
daŭras 5-6 horojn. "Paĵdroĉ" en la loka dialekto
signifas "miksaĵo el ĉio ajn".
*
* *
|
|
|
|
*
* *
Mala proslava 105-godišnjice esperanta u Rijeci - ispred
esperantske ploče na Korzu (28.9.2012.)
Eta festo de 105-a jubileo de Esperanto en Rijeka - antaŭ la esperanta
tabulo en la strato Korzo(28 sep 2012)
(Komento de V.Morankić: Festeto la 28an de Septembro 2012
("obilježavanje") okaze de 105a datreveno de fondiĝo de la unua
Esperanto-societo en Rijeka kaj Kroatio "Adriatika Ligo
Esperantista". Antaŭ la memortabulo (ZEO-objekto) sur la domo Korzo
18 en la ĉefa strato de Rijeka staras de maldekstre: Vjekoslav Morankić,
Luka Kik, Adela Franelić, Nataša Batistić (la nuna prezidantino), Boris Di
Costanzo kaj Nikola Vuković. Fotis: Mario Zaccaria.)
*
* *
ZAMENHOF-TAGO EN RIJEKA 2012
En Rijeka la 17an de Decembro 2012 okazis renkontiĝo de rijekaaj
esperantistoj por omaĝi Zamenhof-tagon. La festo estis en la societejo de
Esperanto Societo Rijeka ĉe la adreso Blaža Polića 2. La festo
komenciĝis je la 18a horo kaj finiĝis je la 21a. Pri la vivo de
Lazar Ludvig Zamenhof parolis prezidantino de la societo Nataša Batistić, kaj versojn
de Zamenhof el "Preĝo sub la verda standardo" deklamis Vjekoslav
Morankić. La okazaĵon partoprenis 17 personoj. Post solena parto la
societo por ĉeestantoj preparis manĝetojn por gustumi.
ZAMENHOFOV DAN U RIJECI 2012. GODINE
Esperanto
društvo Rijeka upriličilo je obilježavanje Dana Zamenhofa u Rijeci 17. prosinca
2012. godine na Rijeci u prostorijama društva u ulici Blaža Polića 2, s
početkom u 18 sati. O životu Lazara Ludviga Zamenhofa govorila je
predsjednica društva Nataša Batistić, dok je stihove iz njegovog djela
"Preĝo sub la verda standardo" recitirao Vjekoslav Morankić.
Poslije svečanog dijela riječko je društvo upriličilo domjenak za prisutne na
proslavi. Ukupno je bilo događaju prisutno 17 osoba.
EUROPSKI ESPERANTSKI KONGRES - RIJEKA 2014. EUXROPA ESPERANTO-KONGRESO - RIJEKA 2014
HRVATSKI DAN /NA EUROPSKOM KONGRESU) KROATA TAGO
KONGRESNI IZLET NA KRK KONGRESA EKSKURSO AL LA INSULO KRK
NATPIS NA KORZU - BANDEROLO
ZAMENHOFOV DAN U RIJECI 2014. GODINE ZAMENHOF-TAGO EN RIJEKA 2014
(Nikola Vuković, Valter Šverko, Boris Di Costanzo, Adela Franelić, Ana
Radulović, Tihomir Lovrić, Emil Hrvatin, Vjekoslav Morankić)
BORIS DI COSTANZO i VJEKOSLAV MORANKIĆ - ČLANOVI ESP.DRUŠTVA
RIJEKA
POPRAVLJAJU KANALIZACIJU U VILI "ESPERANTO-DOMO" U KOSTRENI, 2015.
BORIS DI COSTANZO kaj VJEKOSLAV MORANKIĆ - membroj de la
rijeka societo
RIPARAS LA RUBAKVAN TUBON EN LA VILAO "ESPERANTO-DOMO" EN KOSTRENA,
2015
Vjekoslav Morankić & Boris di Costanzo
Boris di Costanzo & Damir Morankić
GODIŠNJA SKUPŠTINA RIJEČKIH ESPERANTISTA 19.4.2015.
JARKUNVENO DE LA RIJEKAJ ESPERANTISTOJ 19 apr 2015
Esperanto društvo Rijeka - Vlastite stranice
Esperanto-societo
Rijeka - Propraj paĝoj
K R A
J
F I N O
Galeriju je zamislio, fotografije skupio, tekstove sastavio i stranicu u
računalu kreirao Davor Klobučar iz Osijeka.
La Galerion planis, la fotojn kolektis, la tekstojn verkis kaj la
paĝon enkomputiligis Davor Klobučar (la urbo Osijek, Kroatio).
|
|
Hvala i posjetite nas opet ! Dankon kaj vizitu nin denove !
|
